YANLI DOĞRULAMA

yanlı doğrulamaBir ürünü alırken kendinizi hayal edin; özellikle fiyatı yüksek olan ürünlerde… Öncelikle internetten yorumları okuyorsunuz, değil mi? Hangi marka? Hangi kalite? Hangi fiyat? Ya da kullanıcı yorumları? Derken çok ciddi bir karar verme eforu kaybediliyor bu süre içerisinde. Peki, kullanıcı yorumlarını okurken dikkatinizi ilk olarak olumlu değerlendirmeler mi çekiyor, yoksa üründen memnun kalmayan kullanıcıların yazdıkları mı?

Yıllardır yapılan araştırmalar insanların bilgi toplama şansına sahip oldukça kendi ihtiyaçlarına, inançlarına ve benzeri davranışlara yönelik bilgileri toplama eğitimi gösterdiklerini vurgulamakta. Şimdi eğri oturup doğru konuşalım bu konuyla ilgili: Aslında aklımızda bir ürünü belirlediysek; alışveriş sırasında pozitif yorumları okumaya ve onları daha fazla benimsemeye yönelik güdülerimiz öncelikli harekete geçiyor, öyle değil mi? İş dünyası da tıpkı alışverişler gibi aslında. Bir ürün – bir proje mantığımıza yatıyor ama iş ürünün alınıp alınmayacağına/projenin uygulanıp uygulanmayacağına geldiğinde kullanıcı yorumları veya fikirler alınmaya başlanıyor. Bu süreçte ise kendi fikrimizi doğrulayan ya da pozitif yorum yapan kullanıcıların değerlendirmeleri daha çok ilgi çekiyor.

Chip Heath ve Dan Heath’in yazdığı “Doğru Karar” isimli kitapta bu doğrulama güdüsüne “yanlı doğrulama” deniliyor ve doğru karar vermenin haşin düşmanlarından biri olarak nitelendiriliyor.  Mesela kitapta, 1960’larda sigaranın zararlarının tam olarak bilinemediği dönemlerde, insanların “Sigara İçmek Akciğer Kanserine Yol Açar.” başlıklı makale yerine “Sigara İçmek Akciğer Kanserine Yol Açmaz.” başlıklı makalelerin okunmasının tercih edildiğinden bahsediyor. Çok doğru bir nokta değil mi? Yanlı doğrulamayı yaptığımız zaman sadece işimize yarayan bilgileri topluyoruz ve alternatif süreçte bizi bekleyen sonuçları görmezden geliyoruz.

Yanlı doğrulama İnsan Kaynakları fonksiyonları için de oldukça tehlikeli bir karar verme düşmanı ve seçme & yerleştirme, eğitim planlama, kariyer planlama, performans değerlendirme gibi pek çok İK fonksiyonunda ön plana çıkabilecek potansiyele sahip bence. Şöyle ki; sizin için öne çıkan bir aday teknik olarak değerlendirildiğinde aranan nitelikleri karşılamayabilir. Ya da bir çalışanınızı geliştirmesi gereken bir alan için eğitim alması yönünde teşvikiniz yanlış yönlendirme olabilir. Aynı durum kariyer planı için de geçerlidir. Çalışanınız farklı bir alanda kariyer hedeflerken vereceğiniz kararla siz onu 180 derece farklı bir noktaya taşıyabilirsiniz. Ya performans değerlendirme? Çalışanınızın işe olan sorumluluklarını mı değerlendiriyorsunuz yoksa sadece kendisi ile ilgili duygusal bir değerlendirme mi yapıyorsunuz?

Vereceğimiz kararların kişi üzerinde etkileri bu kadar büyük ve kapsamlı olabiliyorken bir kez daha oturup düşünmek taraftarıyım ben. Teknik yöneticilerle koordineli çalışmanın dışında kendi doğrularımızdan biraz çıkmak ve seçeneklerimizi genişletmek de oldukça önemli. Böylelikle varsayımlarımızı gerçeklik testinden geçirebilir, doğru karar vermeye bir adım daha yaklaşabiliriz.

Bol “değer”li günler,

Merve

Reklamlar

5 thoughts on “YANLI DOĞRULAMA

  1. Merhaba meslektaşım

    Nefis bir yazı kaleme almışsın.

    Bende bu güzel yazına katkı sunmak isterim.Yazı içerisinde belirttiğin Doğru Karar adlı kitabın orjinal ismi ile Decisive ile ilgili yazarın kendi sesinden detaylı bilgilendirmeyi paylaşmak istedim.

    ‘Decisive’: Chip Heath on How to Make Better Choices http://knowledge.wharton.upenn.edu/article/decisive-chip-heath-on-how-to-make-better-choices/

    Saygı ve sevgiler

    Gökhan

    • Merhaba Gökhan,

      Değerli yorumun ve bilgi paylaşımın için çok teşekkür ederim. Sen yorum yaptıkça gerçekten güzel bir iş çıkardığıma inanıyorum.:)

      Sevgi ve saygılarımla,

      Merve

  2. Evet kesinlikle katılıyorum Canel. Yanlı doğrulamayı okurken de yazarken de ilk olarak aslında seçme & yerleştirme süreci ve sonuçları aklıma gelmişti.

    Yorumun için çok teşekkür ederim ayrıca.

    Sevgiler,

    Merve

  3. Rica ederim ne demek 🙂

    İyi bir blog okuyucusu olarak söyleyebilirim ki tüm yazıların özel ve güzel.

    Bu arada değerli meslektaşım Canel’in yorumuna bende katılıyorum.

    Sevgiler

    Gökhan

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s